Helenistik Şiir Kuramının Aristotelesçi Kökleri-Melike Molacı

Lisansüstü öğrencilerin ve bölüm personelinin katılımına açık Bölüm İçi Seminerler kapsamında Doç. Dr. Melike Molacı, 27 Ekim 2026 tarihinde saat 11.30'da Prof. Dr. Erdal Baykan Seminer Salonu’nda “Helenistik Şiir Kuramının Aristotelesçi Kökleri” başlıklı bir sunum gerçekleştirdi. Şiirsel yaratıcılıkta doğuştan gelen yetenek ve deha ile kurallar, eğitim ve teknik arasındaki ilişkiyi ele alan Dr. Molacı, Peripatetik gelenekten Horatius’a uzanan şiir kuramının dönüşümünü Porphyrios’un yol göstericiliği ve Philodemos’un eleştirileri çerçevesinde inceledi. Konuşmada, Neoptolemos’un kuramsallaştırdığı üç temel katman üzerinden Aristotelesçi şiir anlayışının sonraki düşünürler üzerindeki etkisi tartışıldı. İlk olarak, poiēma kavramı bağlamında üslup, açıklık (saphēneia) ve duruma ya da karaktere uygunluk (prepon) ilkelerinin şiir dilini biçimlendirmedeki rolü ele alındı. Ardından, poiēsis kavramı çerçevesinde, Aristoteles’in Poetika’da insan algısına ve hafızasına bağladığı kavranabilir organik ölçünün (megethos /eumnēmoneuton) ve eylem birliğinin sınırsız hayal gücünü sınırlaması gerekliliğine dair ifadelerinin ardılları nezdinde karşılığı incelendi. Son olarak, poiētēs kavramı üzerinden, Aristoteles’in kayıp diyaloğu Şairler Üzerine zemininde biçimlenen şair kurgusundan hareketle ardılları nezdinde doğuştan gelen ham deha (ingenium/physis) ile sanatsal eğitimin (ars/tekhne) ve utile dulci (yarar-haz) dengesinin nasıl kurulduğu üzerinde duruldu. Hocamıza ve tüm katılımcılara katkılarından ötürü teşekkür ederiz.